فارسی نویسی در نرم افزارهای ترسیمی و گرافیکی به شیوه های مختلفی پشتیبانی شده است. برخی از این نرم افزارها خود را با سیستم های حروفی که از راست به چپ نوشته می شود، تطبیق داده اند. این نوع نسخه ها به Me معروف هستند. مانند فتوشاپ که زمان زیادی است که خود را تطبیق داده است. 

در برخی دیگر از نرم افزارها این تطبیق بایستی با استفاده از راهکارهای خاصی صورت می گرفت. مانند Corel Draw 11 که بایستی سیستم زبانی شما Saudia Arabic تنظیم می شود و سیستم صفحه کلید را روی Farsi تنظیم می کردید تا بتوانید درون این نرم افزار فارسی بنویسید. اما این ویژگی نیز از نسخه های بعدی Corel اصلاح گردید و یک نرم افزار بین المللی شد. 

وضعیت اتوکد، تا حدودی استثنا به نظر می رسد. در حالی که مشکلی که برای این کار وجود دارد، در اصل می تواند مربوط به اتوکد نباشد. 


در نرم افزار اتوکد ابزاری برای تایپ وجود دارد و زمانی که از این ابزار برای تایپ استفاده می کنید، می توانید با Alt+Shift سمت راست، فارسی هم بنویسید. 

اما مشکل درست زمانی ایجاد می شود که شما می خواهید این فایل را پرینت بگیرید. کافی است برای امتحان، تنظیم پلاتر را روی DWG to PDF قرار دهید تا نتیجه آزمایشی را در یک فایل PDF ببینید. 

این چیزی است که اتوکد در عوض آن فارسی نویسی زیبا در محیط خود، تحویل شما می دهد. حال چه باید کرد و برای این موضوع باید دید که مشکل اصلی کجاست؟

مشکل در ارتباط نرم افزار اتوکد با زبان پرینتر و پلاتر ها (چه پرینتر واقعی و چه پرینتر مجازی) می باشد. حال اگر نرم افزاری پیدا شود که بتواند بهتر با اتوکد ارتباط برقرار کند، فونت های شما را نیز درست تر انتقال می دهد. پس یک راه این است که به دنبال پی دی اف سازی باشیم که بتواند فونت را بهتر منتقل کند. 

راه حل دوم استفاده از برنامه هایی است که بتواند یونیکدهای فارسی را به یونیکدهای اصلی کامپیوتر تبدیل کند و برای این کار نیاز دارد که محیطی مصنوعی برای نوشتن ایجاد کند. 

نرم افزار Ipt به همراه مجموعه فونت های آن یکی از این راه ها می باشد. این نرم افزار محیطی ساده و مصنوعی برای تایپ یک یا چند جمله فراهم می کند. شما در داخل نرم افزار تایپ می کنید و سپس آن را کپی کرده و در داخل ابزار متنی اتوکد Paste می کنید. 

اتفاقی که در این حالت می افتد این است که نوشته های شما جانشین کاراکترهای انگلیسی می شوند و نوشته شما در واقع یک نوشته به زبان انگلیسی می شود. اما با کاراکترهایی که شبیه حروف فارسی می باشند. در این حالت شما چهار نوع حرف «ب» خواهید داشت:

بـ  ـبـ  ـب ب 

و هر کدام از آن ها یک یونیکد دارند. در حالیکه در سامانه زبان فارسی ویندوز حرف «ب» در هر حالتی که باشد یک یونیکد دارد. تمام قصه همین است. 

نرم افزار دیگری نیز وجود دارد به نام Kateb یا کاتب. این نرم افزار در واقع یک فایل Lisp است که برای اتوکد نوشته شده است. شما آن را در اتوکد فراخوانی می کنید. شما هم اگر برنامه نویسی به زبان Lisp را یاد بگیرید می توانید برنامه های جانبی برای اتوکد بنویسید. این برنامه ها به شکل یک فرمان جدید در محیط اتوکد بازخوانی می شوند. مراحل انجام این کارها به ترتیب زیر می باشد:

1- فونت های فارسی با پسوند Shx. را در شاخه فونت اتوکد یعنی محل نصب آن کپی کنید. این فونت ها، با فونت های ویندوز متفاوت هستند و پس از کپی کردن آنها باید اتوکد را بسته و دوباره اجرا نمایید تا آنها را بارگذاری کند. 

2- فایل Kateb.lsp را در آدرسی سرراست کپی کنید. 

3- اکنون فایلی که می خواهید در آن فارسی نویسی کنید، باز کنید. 

4- فرمان Text Style را در منوی Format اجرا کنید. می توانید در خط فرمان عبارت ST را تایپ کرده و اینتر کنید. پنجره ای با شکل زیر ظاهر می شود. 

1) مطابق مراحل یک استایل جدید می سازید و نام آن را هرچه می خواهید می گذارید. 

2) اکنون فونت این استایل جدید را یکی از فونت های فارسی خودتان تعریف می کنید. 

3) اکنون حالت این فونت را از راست به چپ می کنید. 

4) اکنون دکمه Apply را کلیک می کنید. 

5) اکنون دکمه Close را کلیک می کنید. 

استایل جدید شما آماده شده است. البته می توانید این استایل جدید را نساخته و تنظیمات جدید را روی همان استایل Standard پیاده کنید. اما مشکل این است که دیگر نمی توانید انگلیسی تایپ کنید و تایپ های انگلیسی شما نیز همگی فارسی می شوند. پس بهتر است ریسک نکنید. 

5- حالا فرمان Load Application را از منوی Tools اجرا کنید. می توانید در خط فرمان بنویسید ap و اینتر کنید. یک پنجره Open برای شما باز می شود. در این پنجره فایل Kateb.lsp را بازخوانی کنید. 

6- حالا اتوکد فرمان جدید را می شناسد. اگر یک پنجره Note برای شما باز شد، آن را ببندید. در خط فرمان تایپ کنید: Kateb و سپس اینتر کنید. 

7- اکنون ابعاد نوشته خود را با دو اندازه عمودی و افقی تعیین کنید: 

8- اکنون شروع به نوشتن کنید

 

اگر جهت نوشته های شما از چپ به راست است اشکالی ندارد. پس از پایان کار درست خواهد شد. هر خط را که می نویسید، اینتر کنید. 

9- پس از پایان آخرین خط، دوباره اینتر کنید. حالا می بینید که نوشته شما تکمیل شده و حالت راست به چپ آن نیز درست شده است. 

نکته: این یک نوشته بسته است و ویرایش آن تنها در زمان ایجادش ممکن است. پس بعداً دست به ویرایش آن نمی توانید بزنید. اگر آن را ویرایش کنید ممکن است برخی از حروف مانند نون حذف شده یا تغییراتی کنند. 

نکته: دقت کنید که کلید Capslook کامپیوتر شما خاموش باشد. 

نکته: اعداد را در این سیستم تایپ، از یکان به دهگان و صدگان تایپ کنید. مثلاً سال 1392 را به صورت 2 سپس 9 سپس 3 و سپس 1. یعنی اعداد هم در این سیستم حرف محسوب می شوند. 

نکته: حرف ح آخر در این سیستم خطا دارد. قبلاً کدی وجود داشت که با نوشتن آن اصلاح صورت می گرفت. اما اکنون کاری نمی توان کرد. تنها می توانید از حرف خ به جای آن استفاده کنید و امیدوار باشید که بعداً با یک باکس سفید در مقابل نقطه آن، اصلاح کنید. 

10- در نهایت این شیئ نوشتاری جدید را می توانید به مقیاس های مختلف ارایه کرده و در جاهایی که مورد نیاز است استفاده کنید. تنها نیاز اصلی این است که فونت های مورد استفاد در این کار را نیز همواره همراه با فایل داشته باشید. اما برای خواندن آنها نیازی به خود نرم افزار Kateb نیست. 

موفق باشید.